Net voor soldaten door Knesselare trekken: de feiten van 14-18 (afl.1)

 

De oorlog trekt weer even door Knesselare. Precies honderd jaar na 1918 organiseren ‘De Patrouilleurs’ een bevrijdingstocht door West- en Oost-Vlaanderen. Zo’n 150 soldaten-figuranten, uitgerust zoals in 1918, passeren hier op vrijdag 17 augustus. Een gelegenheid voor KnesselaarsNieuws om eens te kijken naar wat we écht weten over dat oorlogsgebeuren in onze gemeente.

Illustratie site De Bevrijding

De bevrijdingtocht is een organisatie van “De Patrouilleurs – Levende Geschiedenis”, een groep die werkt onder de vleugels van de vzw Platform voor Belgische militaire geschiedenis. Komende van Lo-Reninge en Diksmuide, Kortemark, Torhout, Beernem en Sint-Joris, bereikt de optocht Knesselare op vrijdag 17 augustus. Vervolgens trekt de colonne verder naar Aalter, Zomergem, Nevele…

Het zou gaan om 150 soldaten-figuranten, 50 paarden, divers oorlogsmaterieel, veldkeukens, transportwagens, kanonnen, een pantserwagen, etc.(bron Krant van West-Vlaanderen). In veel gemeenten worden bij de doortocht activiteiten georganiseerd.

Omstreeks om 15 uur zouden “de bevrijders” vanuit West-Vlaanderen het Meetjesland binnenkomen. Als het historisch klopt, zou dat via de Kloosterstraat gebeuren. U kan niet alleen de passage bekijken, maar ook terecht op het gemeentehuis voor een projectie van beelden uit WO1, samengesteld door Paul Verhoestraete en Johan Gussé. In De Litanie is er die namiddag een optreden van Erik Wille op het pop-up terras. Erik brengt er zijn markt- en oorlogsliederen uit die periode. In Ursel is het UrselinZicht dat de Urselnaren met een brochure laat kennismaken met het leven en de gebeurtenissen in Ursel van 100 jaar geleden (infostand op zaterdag 18 augustus)

Wat weten we eigenlijk nog over die eerste wereldoorlog in Knesselare? De tijdsdocumenten zijn schaars. Maar wat er is geven we u de komende dagen integraal mee: notities van een paar Knesselaarse soldaten, van een pastoor, een secretaris, een burgemeester, een onderwijzer, een heemkundige, een ontvanger van de gemeente

De invalshoek van elke bron is verschillend. Ieder bekijkt het door zijn bril. De eerste bril ligt in de pastorie. We starten met het verslag dat pastoor Van Butsel noteerde in zijn liber memorialis, een boek waarin parochiepriesters aantekeningen moesten makenover belangrijke gebeurtenissen in hun parochie.

De angst en het geloof, hotel in de kerk…

“Verslag over de gebeurtenissen tijdens den oorlog. – Het uitbreken van den oorlog veroorzaakte algemeen verslagenheid en vrees. De menschen namen hunnen toevlucht tot God. Dagelijks trok een groote menigte al biddende naar de Kapel van O.L.V. Voorspraak, een bidplaats waar het miraculeus beeldeken vereerd wordt met veel betrouwen. Groot was ook het aantal gelovigen die tot de HH. Sacramenten naderden. Het was den Woensdag 14den Oktober, ’s morgens, dat de Duitschers hier inkwamen. De wreedheden die deze langs de kanten van Dendermonde hadden geplaagd waren hier aan de ooren gekomen en waren oorzaak dat vele burgers de wijk naar Holland genomen hadden. De ledige huizen werden opengebroken en geplunderd. Van de kerk maakten zij eene verblijf- en slaapplaats voor de soldaten zoodat de kerkelijke dienst totaal geschorst was. Den Vrijdag avond, niettegenstaande dat de pastoor er zich door woorden tegen verzet had, hielden zij protestantschen dienst in de kerk.”

 

Een kwajongen (van Aalter) en de soutane (priesterkleed)...

Pastoor gevangen

De vrouwen, “het soortje” en den Duits…

De bevrijding

Twee doden

“Een veertiental dagen voor den aftocht, wierden onze weerbare mannen tot 45 jaar opgeëischt. Daar zij niet opkwamen, gingen de Duitschers ze ten huizen opzoeken. De weinige die zij vonden namen zij mede, en waar zij die niet vonden, dwongen zij eene moeder of zuster mede te gaan en al dat volk sloten zij op in de kerk. In den avond mocht het vrouwvolk naar huis gaan. De mannen moesten blijven. Gelukkig maar voor eenen nacht.”

Romanie Gussé (links), naast Henri en Elodie Gussé

“Den 20n Oktober 1918 zijn onze Belgische soldaten hier triomfantelijk binnengekomen. Ongelukkiglijk zijn zij gestuit geweest aan de vaart te Somergem en gedurende de 10 dagen van dit oponthoud heeft onze parochie nog al geleden van de obussen en granaten die de vijand ons dagelijks zond. Den nacht van 21-22 viel al elken kant der kerk een zware obus, die veel ruiten braken in de kerk en in de huizen, en waardoor ook een ouderling van 80 jaar, Jacobus Thys, in zijn bed gedood werd. Den avond nadien viel een obus op het woonhuis der hofstede Matthijs. Den zaterdag 26, in den namiddag, wierd een meisje van 20 jaar, Romanie Gussé, op den slag gedood, door een obus.”

E. Van Butsel, pastoor

Knesselare