Over olieditsen en toespellen … Dialectwoordenboek krijgt klein broertje

 

Wat is het dialectwoord voor …? Dat kan u binnenkort lezen in het Dialectregister voor Zuidwest-Meetjesland. Wie in het boek wil vermeld worden, kan nog intekenen tot 18 oktober.

Na de publicatie van het Dialectwoordenboek Zuidwest-Meetjesland en omstreken (2013) rijpte al snel het idee om de minnaars van het dialect nog meer inhoud en comfort te bieden via een register dat de lezer vlammend snel een omgekeerde beweging laat maken. In het boek lees je van dialect naar AN, in het register net andersom. “Wat is het dialectwoord voor …

Alweer een monnikenwerk van een uitgebreid team van medewerkers die naar schatting zo’n 8000 items bewerkten, aldus Erik Wille in het jongste nummer van Erfgoed Aalter. Naast die duizenden wegwijzers krijgt de lezer ook nog meer info in woord en beeld.

Voorintekenen

Kortom, een handig naslagwerk voor veel gebruikers, en voor jonge mensen en nieuwkomers in ons dialectgebied.

Zo’n initiatieven kunnen maar leven met de steun van velen. U kunt voorintekenen TOT 18 oktober. Uw naam en woonplaats worden dan achteraan het boek vermeld. Dat gebeurt na storting van 20 euro op rekeningnummer BE52 4426 6576 7109 van het Dialectgenootschap Zuidwest-Meetjesland met in de mededeling uw naam, voornaam en volledig adres (eventueel ook mailadres). Meerdere exemplaren bestellen kan ook. Na 18 oktober wordt de prijs 25 euro.

Wanneer verschijnt het boek? “We hebben een optie genomen op het auditorium voor de voorstelling op zaterdagnamiddag 19 december. Maar … of dat dan met de huidige evolutie van je weet wel wat, mogelijk zal zijn/mogen is nog maar de vraag. In alle geval moet het boek dan ter beschikking liggen. Gepland is met het oog op de geschenkperiode van eindejaar …”, aldus Erik Wille.

Wat voorafging (2013)

Toen Erik Wille in 2002 het (Aalters) Dialectgenootschap stichtte, wou hij dat alleen doen onder de wetenschappelijke leiding van de universiteit van Gent. Johan Taeldeman en Magda De Vos steunden ten volle het project. Taeldeman vroeg om het onderzoeksterrein uit te breiden met Knesselare en Ursel. Wat onder impuls van Erik Wille dan ook gebeurde. Ook de Urselse Tineke De Pauw (UGent) werkte mee aan de wetenschappelijke voorbereiding van het boek. Het ‘Dialectwoordenboek Zuidwest-Meetjesland en omstreken’ werd uiteindelijk gepubliceerd in 2013″.

Knesselaarse toppers (niet uniek hier, maar wel hier gekozen)

In elk dorp zijn er wel een aantal mensen die de moeite dialectwoorden registreerden. Op deze blog Knesselaars Nieuws verschenen hierover in 2016 en 2017 een aantal artikels, gebaseerd op verzamelwerk van onder meer het blad Uilenspiegel (vooral Renaat De Blaere) en Paul Verhoestraete. Voor het boek Over Knesselare gesproken (2014) lieten we een aantal dorpsgenoten uit een lange lijst “de mooiste” dialectwoorden kiezen. Subjectief, maar toch een vinger aan de pols.

We noteerden toen volgende top-10, die wellicht nog niet te veel “vertaling” behoeft: Een blaffeture, een oaktepuit, een sletse, een anneketiek, een térik, een tuimelperte, een baelde, een flokèt, een gerre, een vliebedde.

Van 11 tot 19: een zantje, een suisse, een hannekesnest, een gabbe, een bresse, een ramijsteringe, een zeekske, een zille en een tuude

Andere topvermeldingen waren toen: speddelingen (spatten), stroatzeile (straatloper, vrouw), hemelaweirke (leeuwerik), paddernoize (patronaatszaal, feestzaal), oalkerdeel (beerkar, gierwagen), kortwagen (kruiwagen), kweene (kwezel, heks), peirdemeester (veearts), perseen (rolluik), pekking (een “vedding”, een pak slaag), piesoog (tipoog), schaffeloare (een sukkelaar), toespelle (veiligheidsspeld), tsjiebe (kip), veure (veur), doeize (fopspeen), klakkebosse (speelgoed, instrument), kopke (postzegel), oliedits (oliebol), rekkerspriet (katapult, speelgoed), spellekoter (woonwagenbewoner), stude (boterham), veuj (klep van een muts), een wilfant (wild kind), een zoedekoeke (peperkoek), goele (domme vrouw), carnesjeire (boekentas), dilte (hooizolder), koantje (uitgebakken spekrand), knechtebrakke (kwajongens), mesjonk (meisje), oale (aal, beer, mest), schei (magere persoon), schruigel (schreeuw), vertrek (wc), zeupe (slok), zeuroare (iemand die oneerlijk speelt), een vremmens (vrouw), ferne(u)s (ketel waaronder vuur wordt gemaakt), een grebbe (greppel, goot, strook aan beide zijden van de weg, waar het regenwater naar de riool loopt).

De ploeg dialectminnaars die met fanatieke arbeid het register samenstelde

Eerder verschenen artikeltjes over dat onderwerp:

“Het taalken van ons vader en ons moeder” (1/…)

“Zure taalpuristen en fanatieke ‘algemene beschaafden’ worden verzocht deze rubriek ongelezen te laten”. Zo stond het 30 jaar geleden in Uilenspiegel. Dat geldt ook voor deze rubriek. Nui en tons een lepelke dialect, voilà. (17.10.2016)

Het taalken van ons vader en ons moeder (2/…)

Nui en tons een lepelke dialect, voilà. Een tiental nieuwe dialectwoorden, uit Uilenspiegel geplukt (1981)

Het taalken van ons vader en ons moeder (3/…)

De selectie van vandaag komt uit ‘Het taalken van ons vader en ons moeder’ (Uilenspiegel, US, 1981) en de verzameling van Paul Verhoestraete (PV). Extra duiding hier en daar uit het Meetjeslands Dialectwoordenboek of Vlaams…

Het taalken van ons vader en ons moeder (4/…)

Woorden en uitdrukkingen uit een paar interessante Knesselaarse collecties dialectwoorden in een vierde aflevering van “Hier spreekt men Knesseloars”.

Het taalken van ons vader en ons moeder (5/…)

Woorden en uitdrukkingen uit een paar interessante Knesselaarse collecties dialectwoorden in een vijfde aflevering van “Hier spreekt men Knesseloars”.

Het taalken van ons vader en ons moeder (6/…)

Met deze zesde aflevering van de rubriek ‘Het taalken van ons vader en ons moeder’ zijn we rond met de collectie opgenomen in het blad Uilenspiegel, dat van 1980 tot 1986 verscheen.

Van tsjiepmuilen en pobbekienen (Het taalken van ons vader en ons moeder, alf. 7)

We hernemen vandaag met een nieuwe reeks uit een (oude) collectie van Paul Verhoestraete. Wat extra duiding komt uit het Meetjeslands Dialectwoordenboek van Erik Wille e.a. (DW)

Over een mesjonk en een snoddebelle. Het taalken van ons vader en ons moeder (afl. 9)

We gaan nog even door met een nieuwe reeks dialectwoorden uit een (oude) collectie van Paul Verhoestraete.

Het taalken van ons vader en ons moeder (afl. 10)

Deze keer gaan we voor een serie uitdrukkingen, gezegden die in onze gemeente werden genoteerd.

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s