Een provincie in kleur gestemd. Zondag is het aan jullie

 

Zondag ben je je stem kwijt. Om zo’n beetje dicht bij huis te kunnen volgen, hieronder een artikeltje over de Oost-Vlaamse pot waarin onze stem verdwijnt. Daarmee worden de zetels verdeeld.

Zondag verkiezingsdag, nog eens. Maar geef toe, voor Kamer en Vlaams Parlement is het lang geleden dat ze de mensen nog eens hun gedacht lieten zeggen. De verkiezingen voor Kamer (federaal niveau), voor het Vlaamse niveau (Vlaams Parlement ) en die voor Europa (Europees Parlement) vallen weer samen.

Voor wie hier mocht aan twijfelen: u stemt zondag voor Oost-Vlaamse lijsten voor het Vlaams Parlement en de Belgische Kamer. Uw stemmen worden provinciaal geteld. Dicht bij huis, goed toch? Alleen uw Europastem wordt geteld in één grote, Vlaamse stemmenpot.

Om zo’n beetje te kunnen volgen en vergelijken hieronder een tabel (Tabel 1) met de provinciale resultaten van de jongste tien jaar. We beperken ons tot de resultaten van vergelijkbare federale Kamerverkiezingen in 2010 en 2014 (de Vlaamse zijn hiermee vergelijkbaar, want mensen kiezen voor partijen). We geven in de tabel ook de cijfers van de provincieraadsverkiezingen van 2012 en 2018. Daarvoor hebt u in oktober vorig jaar gestemd, want die vallen samen met de gemeenteraadsverkiezingen. Zij geven een idee van de populariteit van de partijen ook in die tussenliggende jaren, maar lokale en provinciale verkiezingen zijn natuurlijk iets anders, dus voorzichtig zijn bij de interpretatie daarvan. De provincieraadsverkiezingen, met vaak andere kandidaten en zeker minder toppers, zijn hooguit een referentiepunt.

Tabel 1: percentages verkiezingen Oost-Vlaanderen (2010/2014) en referentiepunt provincieraadsverkiezingen (2012/2018)

Wat kunnen we hieruit afleiden?

De N-VA was in 2010 al veruit de grootste partij, en is dat was ook zo in 2014. Ze steeg van 28,2 naar 31 procent. De twee jongste nationale peilingen van mei (VRT en VTM, zie tweede tabel verderop) gaven aan dat de partij bij de huidige verkiezingen in Vlaanderen zo’n vijf procent zou verliezen.

Op de tweede plaats volgden in 2010 de liberalen van Open Vld met  17,4 procent. Dat bleef ongeveer zo in 2014 (18,1 procent). Oost-Vlaanderen is met veel sterke liberale toppers altijd al een behoorlijk blauwe provincie geweest en scoorde in Gent en ommelanden beter dan in de rest van Vlaanderen.

CD&V, de erfgenamen van de ooit zo machtige CVP, waren tweemaal derde, met een lichte vooruitgang van 15,4 naar 17,9 procent. De VRT-peiling gaf voor aanstaande zondag een significant verlies, de VTM-peiling niet (tabel 2).

Op plaats vier volgden de socialisten van de sp.a met een licht dalend cijfer, van 14,1 naar 13,3 procent. Volgens de peilingen wordt het een beetje minder. In de provincieraadsverkiezingen zakten de Oost-Vlaamse socialisten naar 9,5 procent.

Na N-VA en de drie traditionele partijen kwamen zowel in 2010 als in 2014 nog Vlaams Belang op vier en Groen op vijf, maar dat zou zondag wel eens anders kunnen zijn. Groen en Vlaams Belang zullen ten minste aansluiten bij het peloton van de middelgrote partijen, met scores boven de tien procent.

Verandering

Tabel 2. Hier gaat het om de “Vlaamse” score van 2014. Ter vergelijking de voorafgaande grote peilingen van VRT en VTM

Vlaams Belang, dat in 2004 nog piekte met een kwart van de stemmen, was in Oost-Vlaanderen in 2010 al teruggezakt naar 12,3 procent, en zag nog eens de helft van de kiezers weglopen in 2014, toen er nog amper 6,2 procent van de Oost-Vlamingen voor de partij stemde. De goede score van de provinciale verkiezingen van vorig jaar (plots weer 14,1 procent) en de recente peilingen (zie tabel 2) laten vermoeden dat de partij zondag de grote winnaar wordt.

Groen moest in 2010 nog vrede nemen met 7,4 procent en een vijfde plek. De partij deed het wat beter in 2014 (9,1 procent) en zal vermoedelijk zondag nog wat stijgen. De provincieraadsverkiezingen van vorig jaar waren prima (14,1 procent), maar de klimaathype geeft wellicht niet wat ervan verwacht werd. Er zit nog winst in, maar minder.

Ten slotte nog even vermelden dat de PVDA er in onze provincie tweemaal niet aan te pas kwam (1,3 procent in 2010 en 2,7 procent in 2014). Onder de vijf procent haal je geen zetel. Niemand verwacht dat dit zondag zo zal zijn (wel mogelijk in Antwerpen en een waterkans in Limburg)

Voilà, dat was het. En nu is het aan jullie